İlaç

Panik Atak Tedavisinde İlaç Kullanım İlkeleri

DEPAM’ da tedaviye aldığımız hastalar ve panik-atak.com/ depam.com sitelerimizdeki üyelerimiz Panikatak ve Depresyon tedavisinde kullandığımız ilaçlarla ilgili yoğun sorular sormaktadırlar. Bu yazının sonunda göreceğiniz “Sık Sorulan Sorular” dan herhangi birine tıkladığınızda ilgili sorunun cevabı karşınıza çıkacaktır.

PANİKATAK TEDAVİSİNDE NE TÜR İLAÇLAR KULLANILMAKTADIR?

a) Antidepresanlar

– Eski kuşak antidepresanlar

– Yeni kuşak antidepresanlar

– MAO inhibitörler

b) Anksiyete gidericiler

-Yeşil reçeteye tabi olanlar

– Normal reçeteli olanlar

c) Yardımcı ilaçlar

-Mide –Barsak sistemi için

-Kalp-Damar sistemi için

-B vitaminleri

-Adet öncesi artan panik-depresyonu azaltan ilaçlar

-Doğal –Bitkisel destek ürünleri

a) Antidepresanlar:

Panikatak tedavisinde en önemli ve temel ilaçlar antidepresanlardır. Bu ilaçları kullanmaya başladıktan 15 gün sonra etkileri başlar. Nadiren ilk haftada da başlayabilir. Tam etkilerinin hissedilmesi ise; kişiden kişiye değişmekle beraber, 6- 8 haftayı bulabilir…

Eski Kuşak Antidepresan İlaçlar: Tofranil, Anafranil, Ludiomil, Maprotil ,Laroxyl gibi ilaçlardır. Bu ilaçların yan etkileri, anksiyete-panik belirtilerini artırmaları nedeniyle çok tercih edilmezler. Bu etkisiz oldukları anlamına gelmez. Özellikle Tofranil panik tedavisinde çok etkilidir. Yeni geliştirilen bir çok ilaç Tofranille mukayeseli çalışmalar yapılarak geliştirilmektedir. Bu ilaçlar yeni kuşak ilaçlara göre çok ucuzdur. Doktor durumunuza ve ekonominize göre bu ilaçları tercih edebilir. İlaç ucuz diye şaşırmayın. Yan etkileri de zamanla azalır. Daha çok başlangıç günlerinde yan etkiler yoğundur.

Ne tür yan etkileri vardır?

-Çarpıntı

-Ağız kuruluğu

-Ateş basması

-Baş dönmesi

-Kabızlık

-idrarda tutukluk

-iştahta artış (Yeni kuşak ilaçlarda da var)

-Cinselliği baskılama(Yeni kuşakta da var)

-Hipomani- Mani

-Uykululuk, sersemlik, dalgınlık hali

-Unutkanlık

Yukarıdaki belirtilerin bir kısmı panikatak ta da olduğundan bir çok insan bu ilaçları kullanmaktan çekinir. Ama doktor kontrolünde ve küçük dozlarla başlayıp artırılınca tolere edilebiliyor. Bazen çarpıntı giderici yardımcı ilaçlarla yan etkiler azaltılabiliyor.İlaçları mutlaka tedavi dozunda ve tedavi süresince kullanmak gerekir. Panikatak’ da Tofranil’ in günlük dozunun 150-300 mg arasında olması gerekir. Süreyi ise hastalığınızın durumuna göre doktor belirler.

Yeni Kuşak Antidepresanlar: Prozac (Deprex,zedprex,fulsac da prozac la aynı içeriğe sahiptir daha ucuzdurlar) ,Lustral(seralin,serdep) Cipram(citol,Relaxol,citara) , Cipralex, Citoless Efexor, Cymbalta Remeron, Ixel, Desyrel , Faverin Seroxat, Paxil gibi ilaçlardır. Mutluluk yaratan serotonin ileticisinin işlevini yaptıktan sonra hücre içine alınıp yıkılmasını engellerler .Bu yüzden serotonin geri alım inhibitörleri denmektedir.

Ne tür yan etkileri olabilir?

-İştah da artış: Özelikle tatlıya karşı aşırı bir istek olur. Yemek miktarı artar, çabuk acıkılır. Kilo artışı görülebilir. Bazı insanlarda iştah azalır ve kilo kaybı olur. Bunun oranı % 5′ i geçmez. Kişiden kişiye çok değişir. Aynı ilaç birinde aşırı kilo diğerinde zayıflamaya sebep olur.Bazı insanlarda metabolizmayı yavaşlatarak kilo alımına sebep olabilirler.

-Cinselliği baskılama: Erkeklerde geç boşalma bazen boşalamama.(erken boşalım sorunu olanlar için süper iyi bir etki) ,Sertleşme sorunu, cinsel isteksizlik. Kadınlarda da cinsel isteksizlik, orgazm olamama hali ortaya çıkabilir. Bu yan etkiler asla kalıcı değildir. Zamanla azalır, bazen geçer, bazen aynen kalır ama tedavi bitince bunlarda geçer. Erkekler Viagra benzeri ilaçlarla ereksiyon sorununu giderebilme şanslarına sahipler. Kadınlar içinse çalışmalar devam etmektedir. Bu konuda başka neler yapılabileceğini aşağılardaki bölümlerde okuyacaksınız.

-Serotonorjik Sendrom: Bu ilaçlar antidepresan ve antipanik özelliklerini Serotonin üzerinden gösterirler. Serotonin halk arasında “mutluluk hormonu” olarak bilinir. Sinir sisteminde iletimde rol oynar. Duyarlı insanlarda ,aşırı serotonin deşarjı olur. Kişide huzursuzluk, anksiyete hali, panik belirtilerinde artış, aşırı ateşlenme, kafada basınç hissi, mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler ortaya çıkar. Böyle bir durumda ilaç hemen kesilmelidir. Bir iki günde her şey normale döner. Zararlı bir etki olmaz. Bu etkiyi yaşayanların gittikleri doktora bu bilgiyi mutlaka vermeleri gerekir. Duyarlılığı olanlar farklı ilaçlar denemeli, o da olmuyorsa eski kuşak ilaç kullanılmalı. Bu sendromun görülme oranı %3-5 gibi düşüktür…

-Unutkanlık: Eski ve yeni kuşak ilaçların hepsinde bu yan etki vardır.

-Dalgınlık-sersemlik-uyku hali: Bu oranda %5-10 arasıdır. Yeni kuşak ilaçlar genelde yaşamla uyumludur. Her işinizi aksatmadan yapabilirsiniz. Bazen gece alındıklarında uykuyu kaçırırlar. Gündüz kullanmak gerekir. Uyku yaparsa geceye kaydırılması gerekir.

-Sinirlilik: Bazı kişilerde sinirlilik, huzursuzluk görülebilir.

-Hipomani-Mani: Daha önceden manik atak geçirenlerde ve maniye yatkın olanlarda antidepresanlar Hipomani veya Maniye yol açabilirler. Kişi aşırı coşkulu ve neşeli olur. Sürekli gezmek, eğlenmek ister. Çok konuşur bazen sesi kısılır. Az uyur ve kendine aşırı güvenir. Her işin altından kalkabileceğini düşünerek riskler alır ve zarara girer. Çok para harcar, ölçüsüz borçlanır ve sağa sola hediyeler almaya başlar. Karşı cinse ilgisi artar, seks gücü çok artar. Sık partner değiştirir. Sevgilisini, eşini aldatmaya başlar. Bazen de aşırı dine yönelim olur. Bazıları kendisini ermiş, evliya gibi görür. Daha ileri gidenler paranoyakça düşünmeye başlarlar. Antidepresanların mutlaka doktor denetiminde kullanılmasının bir gerekçesi de budur. Bu durumda ilaç hemen kesilip maniyi bastıracak ilaçlara geçilir.

-Aşırı Rahatlık: Bazı insanlarda uzun süreli antidepresan kullanımı duyarsızlık, aşırı rahatlık geliştirir. Eskiden alındığı, önem verdiği durumlara duyarsız kalır. Tepkisizlik gelişebilir.

-Karaciğer enzimlerinde yükselme: Bütün antidepresanlar karaciğerde işleme tabi tutulurlar.
SGOT, SGPT, GGT enzimleri normalin iki -üç katına çıkabilir. Bir zararı yoktur. Karaciğerinde sorunu olanların her ay enzim baktırması gerekir .Çok yükselirse doz azaltılır. Karaciğerinde hastalık olmayanlar korkmasın ,ama 6 ayda bir enzim baktırabilirler.

-Adet düzensizlikleri: Antidepresan alan hanımların bir kısmında adet gecikmesi ve düzensizlikleri olabilir. Korkulacak bir durum değildir. İki ay üst üste adet göremeyen hanımların jinekoloğa gitmesinde fayda vardır

Mao İnhibitörleri:

Sinir sistemindeki ileticiler: Dopamin, Serotonin, Adrenalin in yıkımını sağlayan Mao enzimini engelleyen ilaçlardır. Türkiye de Aurorix olarak bulunmaktadır. Kişisel görüşüm etkili bir ilaç olmadığı yönündedir. Bir çok antidepresanın prospektüsünde Mao inhibitörleriyle birlikte kullanılmaması yazar. Türkiye’ de zaten nadir bir kombinasyondur. Hekimler genelde tek bir antidepresan yazarlar, kafaya takılacak bir durum değildir. Bazen bir arada kullanılabilen iki antidepresan bir hastada kullanılabilir. İlaçlar birbirlerinin etkisini artırır.

b)Anksiyete (kaygı)giderici, Sedatif ilaçlar:

Yeşil reçeteye tabi olanlar: Xanax, Nervium, Diazem, Rivotril, Tranxline, Ativan gibi ilaçlardır. Panikatak’ da en sık kullanılan Xanax’ tır. Bu ilaçlar kısa süreli 1-3 ay kullanılıp bırakılması gereken ilaçlardır. Bağımlılık yapma riskleri vardır. Zamanla merkezi sinir sistemini baskılayıp depresyona yol açarlar. Ayrıca Xanak ve diğer yeşil reçete bağımlıları ilacı geciktirince veya alamadıklarında panikatak yaşarlar. Bir çok panikatak hastası yanında Xanax taşır. Sıkışınca alır ve yatışır. Bazıları yıllarca taşır ama kullanmaz. Bir güvence nesnesi olarak yedekte bekler. Es kaza ilaç unutulmuşsa birden panik yaşayabilirler. Bu nedenle çok gerekmedikçe yeşil reçete ilaçlarına “bulaşmamak” gerekir. Bazı hastalarda Xanak dan dolayı esas tedavisini geciktirmektedir. Böylece hastalık daha dirençli hale gelmektedir.

Yeşil reçeteye tabi olmayan kaygı gidericiler: Atarax, Pasiflora, Buspon, Nervikan, Dideral.

En çok kullanılan bu ilaçlardır. Bağımlılık riskleri yoktur. Nervikan bitkisel kökenlidir. Melisa ve valleryan içerir. Dideral kalp ritmini düzenleyici, tansiyon ayarlayıcı bir ilaçtır. Beta blokerlerden olduğundan kaygı da giderir. Hatta guatırda, psikolojik el titremelerinde de kullanılmaktadır. Her ilaçta olduğu gibi, bunlarında mutlaka doktor tarafından reçete edilmesi ve takip edilmesi gerekir. Örneğin tansiyonu çok düşük olan birisi eczaneden ya da birisinin önerisiyle “ezbere” Dideral kullansa tansiyonu daha da düşecek belki şoka girecektir.

Bu ilaçlar yeşil reçete ilaçları kadar güçlü değillerdir. Ama daha güvenlidirler.

Bir çok hasta “başı sıkıştığında” Pasiflora şişesini “ağzına dikmektedir”. Dahiliyeciler ve diğer branş doktorları bu ilacı sık reçete etmektedirler. Hafif bir ilaçtır. Atarax ise aynı zamanda alerji gidericidir. Cildiyeciler çok sık reçete etmektedirler.

C-Yardımcı İlaçlar:

Panik atak yaşayanların çoğunda midede gaz, şişkinlik, hazımsızlık olabilir. Çoğunda da çarpıntı, tansiyon yükselmeleri ,ateş basmaları , titremeler görülür. Psikosomatik mide hastalıklarında kullanılan Librax, Klipax ( Madde bağımlıları bu ilaçları suistimal ettiklerinden yeşil reçeteye alındılar) Tranko Buskas gibi ilaçlar paniğin mide- barsak sisteminde yaptığı etkileri ortadan kaldırırlar. Bunlarında bağımlılık riski olabilir. 3 aydan fazla kullanmamak doğru olur.

Panikatak sırasında tansiyonu yükselen ve çarpıntısı yoğun olan hastalara verilecek Dideral, Beloc benzeri ilaçlar hastaları çok rahatlatır. Tekrar vurguluyorum “ her ilaç hem şifa hem zehirdir.” “ DOKTOR KONTROLU OLMADAN ASLA KULLANILMAZ”

B vitamini komplexleri de faydalıdır.B6 vitamini mutluluk hormonu denen serotoninin yapımında rol oynar. Genel anlamda sinir sistemini ve direnci güçlendirirler. Kaygıya bağlı ağrıları, uyuşmaları gidermede yardımcı olurlar. Kan yapımını artırırlar. Adet öncesi sendromunu yaşayan ve depresyonu ,panik atağı artan hanımlarda çok yararlıdırlar. Adet öncesi bir hafta boyunca günde iki kez alınacak B vitamini komplexleri hanımların şikayetlerini azaltır.

Günde 300-400 mg kadar alınacak Magnezyum tabletleri de adet öncesi artan paniği, depresyonu hafifletir.

Doğal-Bitkisel Destek Ürünleri: B vitamini ve sinir sistemini yatıştırıcı özelliği olan Magnezyumdan yukarıda kısmen bahsettik. Bunlara ilave olarak Omega 3 ürünleri de faydalıdır. Melisa, Papatya, Rezene, Kediotu, Sarı kantaron da bitkisel destek ürünleridir.

Şunu hatırlatayım ki, her bitkisel şey zararsızdır diye bir kural yoktur. Bunların çayları da satılmaktadır. Günde bir fincan melisa, bir papatya, bir rezene çayı panik belirtilerini azaltabilir. Ihlamur ve Ada Çayı da faydalıdır. Östrojeni düşük olan hanımlar her gün bir bardak Ada Çayı içebilirler. Menapoz sorunu yaşayıp anksiyetesi artan hanımlar; buna ilave olarak “civan perçemi” kaynatıp her gün yarım kahve fincanı kadar içebilirler…

Haftada iki gün somon balığı yemek Omega 3 ihtiyacını doğal yoldan karşılayabilir.(ızgara olarak) Kış mevsimlerinde Magnezyum bakımından zengin, pırasa, folik asit bakımından zengin ıspanak mutlaka yenilmelidir. Mide ve hazım sorunları için turp, salatada mutlaka olmalıdır. Ton balıklı yeşil salata her gün yenebilir.

Zengin Omega 3 ve 6 içeren çörek otundan her gün bir tatlı kaşığı yemek de yararlıdır. Çörek otu bağışıklık sistemini güçlendirir. Sık sık enfeksiyon geçirenler için yardımcı bir üründür.

Bu yardımcı doğal destek ürünleri ilaçlarla birlikte alınabilir ( önerdiğim ölçülerde). DEPAM’ da çoğu hastama bunları öneriyorum. Tamamen doğal yöntemlerle tedavi olmak isteyenlere bu ürünleri bir paket program şeklinde uyguluyorum. Tecrübelerim gösteriyor ki, hafif panikatak ve depresyonlarda etkililer. Orta ve ağır olgularda kesinlikle kimyasal ilaç kullanmak gerekir.

Hamile ve süt emziren hanımlarda doğal destek ürünleri ilk tercihimdir. Ağır olgularda kar- zarar hesabı yapılıp kullanılabilen kimyasal ilaçlara geçiyorum. İleride bu konuyu ayrı bölümde okuyabileceksiniz.

En Sık Sorulan Sorular ve Cevapları:

-Panikatak Tedavisinde Ne Tür İlaçlar Kullanılmaktadır?Yan etkileri Nelerdir?

-İlaçlar Bağımlılık Yapar mı, Kalıcı yan etkileri var mı?

-İlaçlar Beyne hasar verir mi? Kansere yol açar mı?

-İlacı içmediğimizde fena oluyoruz, hep ilaç mı kullanacağız?(ilaç kesilme sendromu)

-İlaçları bıraktığımızda hastalık tekrarlar mı?

-İlaçları hangi dozda ve sürede kullanmak gerekir?

-İlaç iyi gelmediyse ne yapmalıyız?İlacı ne zaman değiştirebiliriz?

-İlacı kesme kriterleri nedir?

-Panik krizinde paniği durduracak bir ilaç var mı?

-Gebelikte ve emzirme döneminde kullanılacak ilaç var mı?

-Panikatağın bitkisel ilaçlarla tedavisi mümkün mü?

-Antidepresanların cinsel yan etkilerini gidermek için neler yapılabilir?